hdr

                Archeologia – pierwsze skojarzenie z tym słowem u większości osób to wspomnienie z wczasów w Egipcie, Grecji lub Włoszech. Piramidy, Sfinks, Partenon i Koloseum – te obrazy stają niemal automatycznie przed oczyma. Z „polskiej” archeologii – w najlepszym przypadku – kojarzony jest Biskupin. Nie możemy jednak zapominać, że również ziemie Polski kryją wiele tajemnic i zagadek z przeszłości. Fundacja Uniwersytetu Łódzkiego, dzięki współpracy z Instytutem Archeologii UŁ ma na tym polu wiele zasług. Od dziesięciu lat uczestniczymy bowiem w największym wyzwaniu polskiej archeologii ostatnich 50 lat, tzn. programie ochrony dziedzictwa archeologicznego na trasach dróg szybkiego ruchu i autostrad. W tym czasie nasze ekspedycje badały stanowiska na trasach: autostrad A1 i A2, dróg szybkiego ruchu S3, S6 i S8 oraz obwodnic: Chojnic, Słupska, Gdańska, Parłówka, Opoczna i Kwidzyna. Odkrycia poczynione na tych terenach pozwalają na napisanie od nowa niejednego fragmentu najstarszych dziejów Polski. Niemożliwe jest ich streszczenie w jednym krótkim tekście. Warto jednak choć krótko zarysować najważniejsze efekty naszych badań.

                Na wielu stanowiskach na terenie Kujaw odkrywaliśmy relikty osad najstarszych rolników, którzy pojawili się na tym terenie około siedmiu tysięcy lat temu. Pozostawili po sobie ślady domów, wielkie glinianki służące do pobierania gliny oraz tysiące fragmentów naczyń i narzędzi krzemiennych.

                Nieco młodsze ślady zasiedlenia (około 4 tysiące lat temu) rozpoznane zostały na terenie miejscowości Polesie w okolicy Łowicza. Podróżni zatrzymujący się na MOP-ach Polesie i Parma (między Łodzią a Warszawą) nawet nie podejrzewają, że jest to teren wielkiej osady ludności tzw. kultury trzcinieckiej z wczesnej epoki brązu. Obok osad funkcjonowało też cmentarzysko. W jednym z grobów odnaleziono szczątki kilkunastu osób.

                W wielu miejscach badanych przez naszych archeologów odkrywano również pozostałości osad i cmentarzysk sprzed około dwóch tysięcy lat. Ludy germańskie, zasiedlające wówczas tereny ziem polskich użytkowały m.in. wielkie domostwa halowe – jeden z takich budynków odkryto w Polesiu, inne – w Mąkolicach. Zmarli chowani byli w urnach, niekiedy wraz z elementami ich stroju czy uzbrojeniem.

Zainteresowania archeologii obejmują jednak także epoki stosunkowo nieodległe w czasie. Badany był m.in. dwór w Dmosinie czy folwark w Nowej Wsi. Do najmłodszych znalezisk zaliczyć należy te związane z okresem II wojny światowej.

Współpraca personalna i instytucjonalna między naszą Fundacją a Instytutem Archeologii UŁ przyniosła nie tylko spektakularne odkrycia naukowe. Nie można zapominać tu, o sukcesywnym publikowaniu najciekawszych wyników badań w serii Spatium Archaeologicum, której Fundacja jest współwydawcą.